Persbericht: elke gast zijn eigen hospice

donderdag, 19 november, 2009

Paul van EijkHOUTEN – Intieme appartementen, verspringende gevels, duurzame materialen in aardse tinten. Het nieuw te bouwen bijna-thuis-huis aan de Kruisboog krijgt niets van een onpersoonlijke zorginstelling. ‘Geborgenheid wordt het sleutelwoord’, zegt architect Paul van Eijk ‘Gasten van alle gezindten en uit alle culturen moeten zich er op hun plek voelen.’

Het noordelijkste puntje van de Kruisboog, dat wordt de locatie van het bijna-thuis-huis. Nabij de volkstuinen en aan de noordkant van de toekomstige Berg en Boschschool. De stichting Hospice Krommerijnstreek koopt er een lap grond van ruim 2200 vierkante meter, ruim voldoende voor een vier units tellend hospice-plus-tuin. Ontwerper is het Houtense architectenbureau Van der Zee. ‘We hebben onze eisen voorgelegd aan drie bureaus’, zegt Piet Tulner, penningmeester van de Stichting Hospice Krommerijnstreek. ‘Alle drie kwamen ze met een plan en Van der Zee sprong er wat ons betreft echt uit. Ook in prijs, gelukkig.’

Voor grond en gebouw samen legt de stichting anderhalf miljoen gulden op tafel. Een flinke som, maar daar heb je dan ook wel iets voor. Tulner: ‘Ons uitgangspunt was een hospice dat in geen enkel opzicht herinnert aan verpleeg- of ziekenhuizen. Géén saaie deuren aan rechte gangen, geen grootschaligheid en onpersoonlijke ruimtes.’

Eigen omgeving

Architect Paul van Eijk kon zich er helemaal in vinden. ‘Als mensen die aan het einde van hun leven komen, geven ze er bijna altijd de voorkeur aan in hun eigen omgeving te sterven’, stelt Van Eijk. ‘Een hospice komt pas in beeld als thuis blijven onmogelijk is. Daarom hebben we geprobeerd de essentie van dat “thuis” ook aan ons ontwerp mee te geven, het accent ligt sterk op individualiteit en veiligheid.’ Een van de manieren waarop dat tot uitdrukking komt is de overgang van buiten naar binnen, die bij het hospice als het ware gefaseerd verloopt. ‘Vanuit de algemene, publieke ruimte van de Kruisboog komen gasten en bezoekers via tussenstappen in een steeds persoonlijker omgeving.’

Ook de buitenkant getuigt van individualiteit. De vier units, appartementen eigenlijk, variëren in hoogte en krijgen verschillende gevels. Elke gast zijn eigen hospice, zou je met lichte overdrijving kunnen zeggen. ‘Wat de units gemeen hebben is dat ze bestaan een huiskamer met zithoek en een afscheidbaar slaapgedeelte, een keukentje en een badkamer met wc’, vertelt Van Eijk. ‘En alle huiskamers zijn voorzien van grote buitendeuren, zodat gasten bij mooi weer met bed of rolstoel en al de tuin in kunnen.’

Ceremonieel

Op de tweede laag van het gebouw komen overwegend ruimtes voor de bedrijfsvoering: een linnenopslag, een logeerkamer voor familieleden die van ver komen en kamers waar de coördinator – de enige betaalde kracht – en de vrijwilligers zich even kunnen terugtrekken. ‘Een zijgedeelte van het hospice wordt bestemd als vertrekruimte’, zegt André Kok, die als projectleider Ontwerp en Uitvoering aan de stichting Hospice Krommerijnstreek verbonden is. ‘Daar kunnen familieleden en personeel overledenen uitgeleide doen, eventueel met enig ceremonieel.’

Aardig detail is dat bij de bouw zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van duurzame en natuurlijke materialen. Zoals het er nu uitziet zal die bouw in april 2010 van start gaan. ‘Het wachten is op de bouwvergunning’, verklaart Kok. ‘Als die binnen is, kan de eerste spade de meteen grond in.’ (Simon Knepper)

Verschenen in Houtens Nieuws 4 november 2009